شهر پونا در ۱۶۰ کیلومتری جنوب شرقی بمبئی در ایالت ماهاراشترا قر ار دارد. پونا شهری است آرام و خوش آب و هوا و دارای چندین بنای تاریخی و جاذبه‌های توریستی میباشد که در میان دیگر شهرهای هند موقعیت بهتری دارد. طبق سرشماری سال ۲۰۰۸ پونا شهری است با جمعیتی بالغ بر ۵٬۰۵۰٬۰۰۰ نفر و مساحتی در حدود ۷۰۰ کیلومتر مربع که در ارتفاع ۵۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد. بسیاری از صاحبنظران هندی معتقدند که بطور غیر رسمی جمعیت این شهر حدودا به ۷ میلیون نفر میرسد. این شهر هشتمین شهر بزرگ هند میباشد.

در حدود ۳۷۵ سال پیش در زمان حکومت شاه شیواجی، حاکم مهاراشترا که در مقابل امپراتوری گورکانیان مقاومت کرد، این شهر به عنوان پایتخت سیاسی و نظامی برگزیده شد که بیش‌تر جمعیت آن را جنگجویان و سربازان ارتش آن زمان تشکیل می‌دادند. این شهر نزدیک به دو سدهٔ پیش بر روی نقشهٔ سیاسی هندوستان نمایان شد.

تاریخ شهر پونا پس از ورود نیروهای انگلیسی به این منطقه در قرن ۱۸ میلادی، وارد مرحله تازه‌ای شد. بعدها این شهر نقش بسیار مهمی را به عنوان فعالترین مرکز مبارزات انقلابی در جنبش استقلال هندوستان ایفا نمود و تا امروز این شهر همواره پرچمدار اصلاحات در هندوستان بوده‌ است. برای مردم مراتی زبان (ساکنین ایالت ماهاراشترا) سنبل غرور و افتخار است.

شهر پونا زادگاه بسیاری از هنرمندان، شاعران، نویسندگان و پیشوایان مذهبی سرشناس هند می‌باشد. از همین روست که افسانه دلاوری‌های جنگجویان و سلحشوران این ناحیه، یاد و خاطره اصلاح‌طلبان انقلابی، یادگار آموزگاران برجسته، هنرمندان، نخبگان و پیشوایان مذهبی و فلاسفه بزرگ و مشهور که زبانزد خاص و عام‌اند، این شهر را تبدیل به پلی میان دانش نوین و دانش و نیک ‌اندیشی پیشینیان نموده ‌است.

ملجع بین المللی مدیتیشن اوشو در این شهر واقع است که تعداد زیادی از طرفداران اوشو و علاقمندان به مدیتیشن را از نقاط گوناگون جهان به این شهر می‌کشاند که گاهی اقامت‌های نسبتا طولانی دارند. جشن‌های گانپاتی در این شهر رونق بیشتری نسبت به سایر شهرها دارد. حضور دانشجویان و اقامت نسبتاً زیاد خارجی‌ها از جمله ایرانیان مقیم یا دانشجویان ایرانی در فرهنگ مردم این شهر بی‌تاثیر نبوده ‌است.

امروزه این شهر از مهمترین شهرهای دانشجویی هندوستان به شمار می‌رود و بنا بر گفته خود هندیها پونا پایتخت علمی هندوستان می‌باشد. شاید به همین دلیل هندیان پونا را «آکسفورد شرق»  می‌خوانند. حتی هندی‌ها ادعا می‌کنند که این شهر بزرگترین شهر دانشجویی دنیاست.

بیش از ۱۰۰۰ کالج از دانشگاه‌های معروفی چون دانشگاه پونا، بهاراتی ودیاپت، کالج فرگوسن و سیمباسیز کالج و مراکز دیگر علمی و آموزشی در بسیاری از نقاط این شهر به چشم می‌خورند که بسیاری از آنان در زمره برترین مراکز علمی و دانشگاهی هند می‌باشند. این شهر نه ‌تنها پذیرای دانشجویان هندی از سراسر این کشور است، بلکه دانشجویان خارجی را نیز از کشورهایی مختلف دنیا نظیر ایران، کره جنوبی، کشورهای عربی و آفریقایی و برخی از کشورهای آمریکای شمالی و اروپا به خود جذب کرده ‌است.

دانشگاه پونا یکی از دانشگاه‌های معتبر و از دانشگاه‌های برتر از لحاظ کیفیت درسی و تحقیقاتی در هندوستان می‌باشد. بنا بر گزارش یک موسسه انگلیسی دانشگاه پونا جزء دانشگاه ۴۷۸ در دنیا بشمار میرود. از گذشته ایرانیان بسیاری از این دانشگاه دانش ‌آموخته شده‌اند و در حال حاضر رقمی بین  ۴۰۰۰ تا ۶۰۰۰ دانشجوی ایرانی فقط در این دانشگاه مشغول به تحصیل می‌باشند.

برای اطلاعات بیشتر مراجعه شود به منابع ذیل:   

 http://en.wikipedia.org/wiki/Punehttp://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D9%86%D8%A7