گزارشی از چهارمین همایش دانشجویان اهلسنت ایران در زاهدان
گزارشی از چهارمین همایش دانشجویان اهلسنت ایران در زاهدان
24 ارديبهشت 1387
این همایش در مسجد جامع مکی زاهدان در تاریخ نهم اسفند ماه 86 و تحت نظر حوزه علمیه دارالعلوم زاهدان، با حضور پرشور دانشجویان دانشگاههای معتبر سراسر کشور برگزار گردید. در ابتدا 5 مقاله توسط دانشجویان از دانشگاههای مختلف قرائت گردید. سپس با سخنرانی دکتر بخشانی و دکتر محمد رضا طاهری و مفتی محمد قاسم قاسمی ادامه یافت و سرانجام با سخنرانی مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی پایان یافت.
آقای اربابی به عنوان اولین قرائت کننده مقالات، خاطرنشان کرد که علم نه منحصر به علوم تجربی و علوم متداول در دانشگاههاست و نه منحصر به علوم اسلامی و دینی که درحوزهها تدریس میشود، بلکه علم به هر دو گفته شده و هر یک از دانشجویان و طلاب نباید از کسب علم طرف مقابل دوری گزیده و خود را از آن بینیاز بداند بلکه بر طرفین لازم است که در کسب هر دو علم بکوشند.
دومین مقاله توسط آقای حسنزهی از دانشجویان دانشگاه زابل قرائت گردید. ایشان ضمن طرح برخی انتقادات سازنده و پیشنهادات مفید، ابراز داشتند که بیتوجهی به قشر دانشجو، عملاً انگیزه فعالیت و تحقیق را از آنها سلب نموده است. و همچنین وی افزود: از ذخایرعلمی حوزههای علمی دینی متأسفانه نتوانستهایم استفاده کامل بنمائیم و به این امر باید توجه بیشتری داشته باشیم.
نفر سوم، آقای بارانزهی گفت تا زمانی که طلاب و دانشجویان در کنار هم نباشند، نمیتوانند به صورت انفرادی، برنامه مفیدی برای اصلاح جامعه پیاده نمایند. ایشان ضمن مفید خواندن ایجاد دفتر دانشجویی تقاضا کرد که در همه حوزههای علمیه چنین دفاتری ایجاد گردد.
شرکت کننده بعدی این کنفرانس، آقای فرشید عیدوزهی ابراز داشت که در گذشته روحانیت و مسیحیت از هر نوع مظاهر تمدّن، رشد، تعالی و طهارت و پاکیزگی میگریخت تا اینکه مسیحیان به این نتیجه رسیدند که برای نیل به پیشرفت و سعادت باید دین را کنار گذاشت و از آن زمان بود که دین را در داخل معابد محبوس کردند و پدیده سکولاریسم بوجود آمد. اما با ظهور اسلام و شعارهای بسیار سازندهاش مثل: «ربنا اتنا فی الدنیا حسنة و فی الاخرة حسنة و قنا عذاب النار» دریچه امیدی بر روی افق دلهای بشریت گشوده شد. ایشان گفتند که تمدنِ بدون تهذیبِ غرب، تمدن افسار گسیخته و خادم شهوات نفسانی است، که در این برهه خطرناک تاریخ، وظیفه مسلمانان است که ندای «ففروا إلی الله» را سر دهند. وی گفت: ما مسلمانان امروز در خواب به سر میبریم، ما جز توبه و استغفار و برگشت به سوی خدا و تعالیم دین راه و چارهای دیگر نداریم.
آقای اکبر کلمی دانشجوی دانشگاه تربیت معلم سبزوار، دیگر شرکت کننده کنفرانس، گزارشی از فعالیتهای دینی دانشجویان اهل سنت سبزوار را برشمرد که از جمله آنها برگزاری نماز جمعه و جماعت و همچنین راهاندازی مجله اختصاصی دانشجویان اهل سنت جهت معرفی عقاید اهل سنت را ذکر نمود.
سخنران بعدی این همایش، دکتر بخشانی عضو هیأت علمی دانشکده علوم پزشکی با حائز اهمیت خواندن مسأله وحدت و انسجام اسلامی، اضافه کرد که صدا و سیما باید به ارائه اطلاعات درست بپردازد و یک جانبه به مسائل نپردازند. همچنین دکتر بخشانی اظهار داشت: کسانی که به دنبال تسلط و اعمال قدرت عقاید فردیشان هستند، بزرگترین دشمنان وحدت هستند.
در ادامه برنامهها آقای عبدالعزیز زینالدین به طرح مشکلات دانشحویان اهل سنت پرداخت و از توهین به فرهنگ و مذهب اهل سنت گلایه نمود و جهت رفع تبعیضها و محرومیتها، شرکت کنندگان در همایش را به تلاش و چارهجویی فرا خواند.
در ادامه مولانا محمد قاسم قاسمی سرپرست بخش افتاء دارالعلوم زاهدان در سخنرانی پربار خویش به اهمیت تزکیه قلب، تطهیر باطن و تصحیح نیت اشاره کرده و فرمودند که کمبودهای مادی بشر تا حدی قابل تحملاند ولی کمبود معنوی و فساد درونی جامعه را بسوی تباهی سوق میدهد. ایشان در ادامه سخنانشان به نقل قول علامه شاه ولیالله دهلوی رحمهالله پرداخته که فرمودهاند مجموعه تعالیم هدایتبخش دین حول چهار محور دور میزند: طهارت، اخبات، سماحت و عدالت. ایشان با حائز اهمیت خواندن طهارت جسم و روح افزودند که انسان از طهارت و پاکیزگی جسم و ظاهر، احساس مسرت میکند اما طهارت محیط، عقل و جامعه بسی بالاتر از طهارت ظاهری است. همچنین ایشان فرمودند که خباتت و اخبات به معنی وابستگی قلبی با الله تعالی و رجوع و انابت به سوی اوست. انسانهای وارسته حضرات انبیاء علیهمالسلام در خوشی و سختی در هر حال به سوی خدا متوجه بوده و فقط او را صدا میزدند. ایشان در ادامه افزودند که سماحت و بخشندگی و دوری از خودخواهی و خودآرائی از صفات زیبای معلمین بشر یعنی حضرات انبیاء علیهم السلام بوده است.
بخش دوم این جلسه، بعد از نماز عصر به صورت جلسه پرسش و پاسخ با حضور مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی، مولوی احمد نارویی، دکتر عبیدالله بادپا، و دکتر محمد رضا طاهری ادامه یافت.
در این جلسه مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی در پاسخ به سؤال یکی از دانشجویان که با توجّه به کشتار مسلمانان در عراق، افغانستان و فلسطین آیا جهاد فرض است یا خیر؟ پاسخ دادند که آنچه در این جریانات مهم است، بیداری مسلمانان است و در این شرایط هم اگر مسلمانان بیدار نشوند، معلوم میشود که هیچ غیرتی در وجود آنها باقی نمانده است. البته جهاد بنابر مقتضای حال میباشد و جهاد تنها با اسلحه نیست بلکه از طریق دیپلماسی و کانالهای عرفی و سیاسی نیز میتوان وارد شد. همچنین ایشان در پاسخ سؤالی که آیا بر همه اهل سنت وهابی اطلاق میشود یا خیر؟ فرمودند که هیچ گروه و یا فردی این عنوان را رسماًً برخود اطلاق نکرده است و همیشه این عنوان از طرف دیگران بر فرد یا افرادی اطلاق گردیده و به نظر من در این دوره گروهی که بیشتربه نام وهابی یاد میشوند همان گروه «سلفیه» هستند که این گروه مسلمان و اهل سنت میباشند. البته در برخی فروعات نظریات خاص خود را دارند. علما و رهبران آنها مواضع تقریباً معتدلی دارند و همه مذاهب اهلسنت را قبول داشته و به آنها احترام میگذارند اما کسانی که در مناطق ما تندرویهایی دارند، تعدادی طلبه هستند در حالی که علمای متبحّر در حجاز آنگونه که مشاهد شده این طور نیستند و نظر ما نیز این است که باید ملایم باشیم، بر همدیگر تهمت نزنیم و در کنار هم باشیم.
همچنین دکتر عبیدالله بادپا از اساتید دارالعلوم زاهدان در پاسخ سؤال از حکم تصاویر و فیلمها فرمودند: خلاصه نظریات علما در این باره این است که چون تصاویر در فیلم متحرکند و ثابت نیستند، حکم به جواز آن دادهاند ولی عکس و تصاویری که بر صفحه کاغذ، پارچه، دیوار و... نقش میبندد در حکم همان ممنوعیت تصاویر میباشند که در حدیث منع آمده است و جایز نمیباشد. ایشان درپاسخ سؤال دیگری درباره عملیات استشهادی نیز فرمودند: که در شرایط خاص و اضطراری در صورتی که افراد بیگناه کشته نشوند جایز است. همچنین مولوی احمد نارویی در پاسخ سؤالی درباره مجله خانواده سبز که در آن توهین نسبت به حضرت ام المؤمنین عایشه رضیاللهعنها درج شده بود، فرمودند که: این مجله رسما از این کار عذرخواهی نموده و در شمارههای بعدی عذر خواهی خود را اعلام نموده و کسی که عذرخواهی نماید قابل بخشش است.
در ادامه، دکتر محمد رضا طاهری در پاسخ به سؤالی مبنی بر ایجاد کرسی تدریس زبان بلوچی و فقه حنفی در دانشگاه سیستان و بلوچستان گفت: درباره کرسی تدریس زبان بلوچی اقداماتی صورت پذیرفته ولی درباره کرسی فقه حنفی باید علما این قضیه را پیگیری نمایند.
در ادامه جلسه مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی در پاسخ اینکه آیا اهل سنت برای تشکیل حزبی مستقل ضرورتی میبینند یا خیر؟ فرمودند: تشکل سیاسی خیلی خوب است ولی در ایران تشکلها نتوانستهاند حق خود را کامل بگیرند و بسیاری تشکلها منحل شدهاند، در ایران سخن از آزادی است، ولی هنوز نتوانستهایم به آزادی کامل برسیم. لذا برای ما بهترین راه همین است که تحت نام مذهب خودمان اهلسنت دور همدیگر جمع شویم و تبادل نظر کنیم. همچنین ایشان در پاسخ به سؤالی درباره وامهایی با بهره اندک به عنوان کارمزد، فرمودند: متأسفانه یکی از مشکلات اقتصادی که تاکنون نتوانستهایم آن را حل کنیم سیستم بانکی ربوی است. در حالی که ربا و سود خواری از بزرگترین گناهان کبیره بعد از کفر و شرک میباشد و در تعبیر قرآنی، به جنگ با خدا و رسول تعبیر شده است و ما بارها از مسئولین امر تقاضا نمودهایم که سیستم بانکی حداقل در مناطق سنینشین طبق فقه خود ما عمل نماید چون ما با یک سری بنبستهایی مواجهیم و از لحاظ شرعی در بسیاری از معاملات و سپردهگذاریهای بانکی مردم ما نمیتوانند شرکت نمایند و به همین منظور هم ما صندوق عزیزیه را بدون بهرههای بانکی تأسیس نمودهایم و در بهرههایی که به عنوان کارمزد عنوان میشود اگر واقعاً به عنوان کارمزد باشد، طبق رأی مجمع فقهی که اینجا هر از چند گاهی دایر میشود، گفتهاند اشکالی ندارد، ولی مشکل اساسی که در این نوع وامها نیز وجود دارد این است که به خاطر دیر پرداخت، افزایش سود در نظر گرفته میشود و این مسأله هیچ توجیهی نداشته و ربا میباشد و تا زمانی که این مشکل وجود دارد، وامهای قرض الحسنه که با این شرط داده میشوند هم خالی از اشکال شرعی نمیباشد. امروزه در برخی کشورها بانکهای اسلامی دایر شدهاند که نظام بانکی آنها طبق قوانین اسلامی کار میکنند و با استقبال بی نظیری مواجه شده است.
بخش نهایی این همایش بعد از نماز مغرب و با سخنرانی مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی پیگیری شد. ایشان ضمن تقدیر و تشکر از دانشجویان و اساتید دانشگاه در سخنان خویش فرمودند که در طول تاریخ، علم و دانش حرف اوّل را زده و در دورهای که ما در آن بسر میبریم، دانش و فنآوری رشد سریع و فوق العادهای داشته است که مسلمانان باید تلاش کنند و از فنآوریهای جدید علمی دنیا عقب نمانند. ایشان در ادامه افزودند: با وجود تمام پیشرفتهایی که بشر در زمینه صنعت و تکنولوژی به آن دست یافته ولی متأسفانه در زمینه اخلاق دچار عقبماندگی و افت شدیدی شده است و تمدنی که غرب بدان افتخار میکند دارای ضعفها و نقایص خطرناکی است. برزگترین ضعف بشر امروز آن است که گمان میکند بدون راهنمایی انبیا علیهمالسلام میتواند تمامی قلّهها را فتح کند و بدون تعلیمات حضرت سیّدالمرسلین به جایی برسد. قرآن مجید را یک نوع عقبماندگی میداند و خود را از تعالیم دینی بینیاز میداند. اگر بشر میخواهد به سعادت دنیا و آخرت نایل گردد، تنها راه حل آن است که علاوه از این پیشرفتهای صنعتی باید دین، هدایت و قرآن را نیز همراه داشته باشد و احساس بینیازی از خدا، تعالیم وحی و رسول خدا نکند و زندگیاش را با زندگی حضرات انبیاء علیهم السلام تطبیق دهد. ایشان در ادامه فرمودند: ما در تمدن بشر بلندیهای زیادی میبینیم، اما پستیهایی نیز مشاهده میشود که باید اصلاح شوند و اگر اصلاح نشوند، بشریت به سوی ذلّت و بدبختی سقوط خواهد کرد. در چندین دهه قبل شعارهای دین گریزی مطرح شدند اما امروزه عصر علم و علمگرایی است. مردم متوجه شدهاند که باید به کتاب الله و سنّت رسول الله صلی ال له علیه و سلم برگردند. ما معتقدیم که برجستهترین تمدّن، تمدّن رسول الله و اسلام است. شما باید افتخار کنید که رهبری چون محمد رسول الله الگوی شماست. رهبر عظیم ما و الگوی دائمی ما جناب محمد رسولالله صلیاللهعلیهوسلم درتمام ابعاد و شئونات زندگی، نمونه و اسوه ماست. امروزه دنیا به میراث آبائی و فرهنگ خویش افتخار میکند، در حالی که شما صاحب چنان میراثی هستید که میتواند تمام جهان را منور سازد. دیانت شما با پیشرفتهای علمی امروزی منافاتی ندارد. امروز، منطق و استدلال، بهترین راه برای ترقی دین است. آمریکاییها در افغانستان و عراق از سلاح کار گرفتند امّا خداوند متعال آنها را ناکام ساخته است. امروزه همه متوجه شدهاند که از سلاح کاری ساخته نیست. ایشان خطاب به طلاب و دانشجویان فرمودند: شما دانشجویان و طلاب دو بال جامعه هستید که جامعه بوسیله این دو بال به حرکت و پرواز در میآید. ایشان خطاب به دانشجویان ارشاد فرمودند: در دانشگاهها، نماز جماعت را اقامه کنید، اخلاق و تعلیمات شرعی را پیاده کنید و هیچگونه تبلیغات سوء بر شما تأثیر منفی نگذارد...
در ادامه برنامهها از جناب آقای عبدالوهاب شهلی بُر برنده جشنواره علمی فارابی تقدیر و تشکر بعمل آمد و در اختتامیه قطعنامه این همایش توسط عبدالرحمن ریگی قرائت گردید.
گرفته شده از سایت سنی آنلاین www.sunnionline.com
جهت دسترسی به کل گزارش مراجعه شود به بخش "گزارش و گفتگو" سایت سنی آنلاین